Tira!

2009_06_12 Antiguan (Donostia)

9:30etan hasi da ekitaldian Gorgatxo plazan, frontoian. Maialen eta Andoni Egaña bertsotan, Antiguatarrak taldeko bi neska eta mutila aurreskua dantzatzen eta auzoko txistulariak, Vikariotarrak tartean. Lehen txalo zaparrada.

10:15ak aldera igo da oholtzara Ramon Agirre, dotore, Mikelen mugimendu eta hizkera komikoki imitatuz, aurkezpen lanetan aritu da, fin.

Hainbat bideo eskaini dituzte ekitaldian zehar, luzeena Imanol Uriberena; Bernardo Atxagak Mikel disekzionatzen du bertan, gaztelaniaz egindako bideoa da; Mikel kantuan eta hitz egiten.

Luis Llach, Vikario, unibertsitateko laguna, txikiteoko laguna, Gorriti artista... bideo motzak tartekatu dituzte ekitaldian zehar.
Oreka Tx etengabe berritzen dabil. Oraingoan plastikozko tutu-gorriz soinu ederrak ateratzen dituzte.

Iker Goenaga eta Kukai Taldekoekin saio ederra eskaini dute.

Ikaragarri gustatu zaizkit lehen aldiz entzun ditudan Gorka Urbizu (Berri Txarrak) eta Xabi Strubel eta Nerea.

Niko Etxart izigarri egon da Ikimiliklik rokeroarekin. Erramun Martikorenak iparraldeko poetak abestu ditu; arrantzalearen abestia oso epikoa, indartsua izan da.

Ruper ez zegoen artisten zerrenda eta azken orduan azaldu da.
Mikeli ikasitako bi abesti abestu dizkigu.

Xabier Montoiarekin flipatu egin det; mugimendu ia estranbotikoekin "Ama hil da" istrionikoa abestu du; mundiala izan da.

Anari gustatu zait, ahots femeninoa, urratua du; halere gutxi entzuten zitzaion.

Eneko Abrego kante flamenkora pasa da, aibala! dilistak izeneko abestia abestu dute, eta olé.

Txoriak txori denon artean abestu dugu eta oroigarri bat eman zaio Marisoli.



Ordu txikitan bukatu da 1:45 inguruan.

Mikel Laboaren 75 urtebetetzearen harira egindako ekitaldiaren argazkiak.

Atzo zuzenean entzun nituen Basteron. Labordeta oso indartsu abesten eta Pastor poeta-komiko izaera eroso erakusten.



Labordetak berezibiko ahotsa du, baita umorea ere. Abestien sarrerak oso adierazkorrak izan ziren, jauntxoen gehiegikeriak, elizarekin zapalkuntza, prostatako minbizia, Zaragozako Expoa (besoa hautsi zuen bertan eta ordutik eman duen lehen kontzertua hau izan zen).



Ez nuen ezagutzen. Poesia errezitatu ere egin zuen saioan eta izugarri erakargarria, harrapatzen zaituena da bere ahotsa, hitzak eta esaldiak biribiltzeko doinua hunkigarria.

Lurdes Guerra ere han zen. Luis Pastorrekin batera abesten du emakumen sensual honek.

Maiatzaren 16an Artesiagan izan ginen, kasualitatez ia. Erratzun geunden asteburua pasatzen eta dendari-lagunaren bidez jakin zuen Pellok ekitaldiaren berri.
Paraje polita da Irurita ingurua. Eta Artesiagan jende multzoa aurkitu genuen. Ekitaldian alkateak, elkarteetako arduradunak, bertsolariak, errepidea egiten ibilitakoen seme-alabak eta batez ere errepidea eginarazi zieten hiru preso-errepublikar, anti-faxista, beraien esperientzia kontatzen. Une horiek goxoak izan ziren, kontatzen zutena oso garratza izan arren: nola jotzen zituzten, bidegabeko lanak eginarazten, gosez edukitzen, zulo berdina behin eta berriz berreginarazten.



Une horretantxe guardia zibilen patrola hantxe behean zegoen guri so.
Hurrengo egunean txikizio, pintada eta bestelakoak egin zituzten indartsu sentitzen diren frankoren ondorengo horiek.

Artesiagako argazkiak.

Horixe izan da Santiyo bidearen (bide frantsesa) bigarren eta hirugarren etapak egiterakoan gehien erabili dugun esaldia.

Maiatzaren 8an, ostiralean Iruñean kotxea utzi ondoren abiatu ginen autobusean Orreagara. Lehen ezustekoa: autobusa erromesez betea.

Orreagan jende oldea aterpean, 120 lagun gurean eta beste talde bat alboko aterpean. Bigarren ezustekoa: erromesak atzerritarrak dira, salbu eta gutxi batzuk.

Ongi etorri meza ederra izan da, organo indartsua, eliz zoragarria eta amaierako erritua XI. mendekoa, 10 bat hizkuntzetan egin du apaizak, tartean japonieraz, korearrez, holanderaz, frantsesez, portugesez, ingelesez... eta azkena euskaraz. Eliza atzerritarrez josia zegoen eta herrialde askotarikoa gainera. Jauna hartzera gehienak hurbildu dira.

Oso lo gutxi egin dut; zurrunga asko inguruan...

Aterpe zaindariak belgak dira. Josef-ek zazpi urte daramatza urtero bi astez aterpean erromesei ongi-etorri goxoa egiten eta aterpearen berri ematen. Euskaraz diosalak badakizki. Goizeko seietan kantatuz esnatu gaitu eta egunonak bospasei hizkuntzetan ahoskatu ditu, euskaraz barne. Eguraldiaren berri ere kantuan eman digu, ateri dago, aleluia!

27 kilometro egin ditugu guretzat lehen etapa izan den honetan; berez bigarren etapa da, lehena Donibane Garazin hasten dena da, eta oso aldapatsua eta luzea denez, bigarrenetik hastea erabaki genuen, Orreagatik Larrasoainera. Bidea oso da polita; baso, soro, erreka, ibai, artalde, behor... aparta ingurunea. Eguraldi lagun izan dugu gainera bide guztian.

Bidean Jerry irakasle kanadarra ezagutu dugu lehenik, gero Silvie irakasle kanadarra hau ere, Quebec-tarra gainera.

Azken bi kilometroak oso gogorrak egin zaizkit;oinak babaz beteak sentitzen nituen eta samina etengabea; nekea bidelagun eta Larrasoain atzean utzia ote nuen susmoa; Jaione eta Marijuli aspaldi galduak nituen. Azkenean bila etorri zaizkit eta azken metroak beraien laguntzarekin egin ditut, zorionez... Aterpean horizontalean, etzanda egon behar izan dut dutxatzeko indarra berreskuratu arte.

Sangalo tabernan afaldu dugu, nagusi orojakin batek zerbitzatuta. Mahaikide senar-emazte frantsesak, Santiyo bide guztiak egindakoak eta ama-alaba kaliforniarrak; ingelesa eta frantsesa praktikatu ditugu.

Gelan bi Logroñoar ezagutu ditugu. Primeran egin dut lo.

Gaur goizean euria lagun abiatu gara gure bigarren etapa egitera. Marijuliri apustua irabazi diot ez baitu atertu luzaroan. Halere kapa jantzitan ederto egin dugu bidearen lehen zatia; bigarrena oso lokaztua zegoen eta zailxeagoa izan da. Mexikoko abokatu gazte eta xarmantarekin hitz-jarioa izan dugu. Frantziako senar-emazte super-erromesak harrapatu eta gainditu gaituzte.

Azkenean iritsi gara Arre-ko aterpera, Atarrabiara eta hamaiketako oparoa egin dugu herriko terrazan. Silvie topatu dugu bertan; atzoko minak pasa zaizkio. Jaionek esan bezala, esoterikoa da...

Gaur ere azken kilometroetan hanketatik sufritu dut, hamar bat baba kontatu ditut. Gainera argazki-kamara galdu dudalakoan pasa ditut bi ordu, baina zorionez aurkitu dut.

Erromes pasaportea Iruñeko aterpean sinatu digutenean bidelagun izan ditugun mexikarra eta argentinarra agurtu ditugu. Oso itxura ona du Iruñeko aterpeak, ez hain ona harreran zegoen emakume ozpinduak.

Gaztelu plazan bazkari-bueltatxoa egin dugu ederto. Autobus geltokiko zelaian etzanda pasa dugu ondorengo ordubetea, eguzkipean bero. Jaionek sorgin lanak egin dizkit eta berriro ere asmatu du.

Esperientzia itzela  izan da. Marijulik arrazoia du, sufritu egin dut azken kilometroetan baina beste guztia zoragarria izan da: lagunak, harremanak, lekuak, eguraldia, janaria, usaina, sentsazioak, emozioak...

Mila esker dagokionari. Santiyoko argazkiak.

Txakurrak gustatzen zaizkit baina jabe asko gogaikarriak iruditzen zaizkit. Kalean, zure-bere-nire kalean txiza eta kaka egitera ateratzen dituztenak gorrotatu ere egiten ditut batzuetan.

Ipurterrea ere banaiz, izan, eta txakur-jabe horietako bati, nazkatuta egunero espaloi estuan bi txakurrak "komunera" nola ateratzen dituen ikusita eta kaka bildu gabe etxera sartzen ikusi nuen batean "se te ha olvidado... " esan nion eta berak "perdona es la primera vez..." erantzun zidan.

Hilabete batzuetara bere etxeko bi terrazetako baterazergatik ez zituen ateratzen galdetu nion".
"las terrazas no son para eso...".

Ba herenegun emakume horrek atzetik jarraitu zidan etxeraino eta mehatxu egin zidan. Lurreko kaka ez direla bere txakurrenak ohi eginez, ezetz nik eta uzteko pakean... etxe atariraino sartu eta oso modu bortitzean mehatxuka eta orruka jardun zidan 5-10 bat minutuz. Nire etxetik joateko eskatzen banion ere bera tinko han. Azkenean ama jeitsi zen orruekin bildurtuta eta emakumea pittin bat baretu edo ixildu eta irten zen etxetik.

Arratsaldean udaltzainen etxera joan nintzen kexa jartzea, beldurra nuela gorputzean. Salaketa jartzeko gomendioa egin zidaten baina hori gehiegi iruditu zitzaidan.

Idazle berri bat irakurri dut azkenaldian, beno bere bi liburu irakurri ditut eta orain hirugarrenarekin nago. Amelie Nothomb du izena. Oso irakurterraza iruditu zait. Durduzaz eta dardaraz eta Diccionario de nombres propios irakurri ditut. Orain Katilinarenak irakurtzen ari naiz.

Gaur zortzi pasa zitzaidan. Errioxatik bueltan eta eguna lagunekin Orion eta Getariko San Anton mendian pasa ondoren kotxera hurbildu ginen. Gaztetape hondartza aurrean utzi nuen, beti bezala. Ba oraingoan kristala txikituta aurkitu genuen; bi poltsa falta ziren, tartean eskukoa, kartera, diru, txartel eta enparau guztiekin.
Txartelak blokeatzea izan zen zailena, "donde está usted? deletreeme otra vez su nombre? se ha vuelto a caer la aplicación informática" ... 10 euro ordaindu ditut segapototik txartelak blokeatzeko telefono deiak eta segururuan parte ematea.
Ba hori, Gaztetapen ez utzi kotxe barruan poltsik.

Azkenean Senda Viva ezagutu dugu. Hirugarren aldiaz hurbildu gara eta lehenengoz sartu. Gustatu zait. Batez ere goizean goiz oso jende gutxi zebilen eta ia ilararik egin gabe gozatu dugu atrakzioez. Berriro bueltatuko gara noizbait.


Betidanik ezagutu izan ditugun ispilu-magiko, zirku, etxe-sorgindua... berriagoak diren urre-bilaketa, txibi-bilketa eta zetreria topatu daitezke besteak beste bertan.

Ondoren Errioxan ibili ginen, Dinosaurioen aztarnak, iknitak ikusten. Paraje ederrak topatu ditugu bertan.

Salamancan dago Vilvestre. Portugaldik oso hurbil eta lehengusuek etxea dute bertan. Paraje ederrak ikuen batekin topo egiten baitut bidean; oraingoan birekin, joatersi daitezke inguruan. Gogorrena bidaia egiten zait, beti txolopoterakoan bat eta itzuleran bestea.

Zikoinek bikote berdina izaten omen dute bietako bat hil arte; alargun urte bete egon ondoren bilatzen dute bikotekide berria.

Giro ederrean pasa dugu San Jose Zubia.

Bideo bat aurkitu du Kirai-ren blogean; Japonian bizi den espainola da. Oso argazki eta informazio interesgarria jartzen du bere blogean.
Mundua ze azkar aldatzen ari den modu grafikoan ikusi nahi baduzu: